Vai trò và quyền hạn của luật sư đã thay đổi như thế nào trong cải cách tư pháp?

Cải cách tư pháp đã mang lại những thay đổi đáng kể trong vai trò và quyền hạn của luật sư, đặc biệt là trong việc khẳng định vị thế của họ là một chủ thể quan trọng trong hoạt động tố tụng tư pháp.

Vai trò và quyền hạn của luật sư đã thay đổi như thế nào trong cải cách tư pháp
Vai trò và quyền hạn của luật sư đã thay đổi như thế nào trong cải cách tư pháp

Dưới đây là tổng hợp về sự thay đổi của vai trò và quyền hạn của luật sư trong tiến trình cải cách tư pháp, dựa trên các nguồn tài liệu được cung cấp:

I. Thay đổi về Vai trò và Vị trí của Luật sư

  1. Khẳng định là chủ thể quan trọng trong chiến lược cải cách

Trong chiến lược cải cách tư pháp, luật sư được xác định là chủ thể quan trọng, là một bên trong việc thực hiện khâu tranh tụng của tố tụng tư pháp.

Các Nghị quyết của Đảng đã nhấn mạnh yêu cầu này:

  • Nghị quyết 08-NQ/TW (2002) và Nghị quyết 49-NQ/TW (2005) đã nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh tranh tụng trong hoạt động xét xử và xác định đây là vấn đề có tính đột phá trong cải cách tư pháp.
  • Nghị quyết 27-NQ/TW (2022) tiếp tục yêu cầu: “Xây dựng chế định tố tụng tư pháp lấy xét xử là trung tâm, tranh tụng là đột phá…”.
  1. Vai trò đặc biệt trong Tranh tụng

Sự thay đổi quan trọng nhất là việc xác lập vai trò của luật sư trong tranh tụng tại tòa án:

  • Luật sư là bên gỡ tội: Trong vụ án hình sự, tranh tụng diễn ra giữa một bên là Viện kiểm sát (VKS – bên buộc tội) và bên kia là luật sư (LS, bên gỡ tội), cùng với bị cáo.
  • Đóng góp vào phán quyết khách quan: Vị trí của luật sư là vô cùng đặc biệt trong việc thực hiện chức năng tranh tụng, cùng với bên buộc tội, giúp Hội đồng xét xử (HĐXX) xem xét, đánh giá chứng cứ, đánh giá vụ án một cách khách quan, toàn diện, nhằm đưa ra phán quyết thấu lý, đạt tình.
  • Mục đích rộng hơn: Ngoài việc bảo vệ quyền lợi cho thân chủ, luật sư còn có mục đích là bảo vệ trật tự xã hội và sự công bằng của pháp luật. Luật sư được coi là “đồng chí” với các cơ quan tố tụng khi cùng đấu tranh vì mục tiêu này.
Có thể bạn quan tâm:
Tư vấn pháp lý về đầu tư trong nước & nước ngoài
Tư vấn pháp lý liên quan đến hoạt động doanh nghiệp và thương mại
Mua bán và sáp nhập Doanh nghiệp
Tư vấn sở hữu trí tuệ
Tư vấn pháp lý về quyền sử dụng đất & bảo vệ môi trường
Tư vấn pháp lý về lao động & việc làm
Tư vấn, tổ chức các hoạt động giáo dục & đào tạo
Tư vấn thủ tục giải thể, xử lý nợ và phá sản doanh nghiệp
Luật Sư Uy Tín Tại Hà Nội | Tư Vấn Pháp Lý 24/7
Luật Sư Hà Nội Uy Tín | Tư Vấn Pháp Lý Chuyên Nghiệp
Luật Sư Uy Tín Tại Hoàn Kiếm – Hà Nội
Luật Sư Uy Tín Tại Ba Đình – Hà Nội | Tư Vấn Pháp Lý Chuyên Nghiệp
Luật Sư Uy Tín Tại Cầu Giấy – Hà Nội
Luật Sư Tư Vấn Miễn Phí- Cánh Cửa Đầu Tiên Tiếp Cận Công Lý
Chi Phí Thuê Luật Sư Bào Chữa Dân Sự
Luật Sư Dân Sự Uy Tín Tại Hà Nội
Top 18 Công Ty Luật, Văn Phòng Luật Sư Uy Tín Tại Hà Nội 
Công Ty Luật Uy Tín Tại Hà Nội
Luật sư uy tín tại Hà Nội & Dịch vụ pháp lý toàn diện
Luật đất đai năm 2024 có nhiều điểm mới
Luật sư

  1. Sứ mệnh bảo vệ công lý

Sứ mệnh của luật sư là bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các cá nhân, tổ chức, cơ quan. Hoạt động của luật sư góp phần bảo vệ công lý, công bằng, phát triển kinh tế – xã hội và xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

II. Thay đổi về Quyền hạn và Điều kiện hành nghề

Cải cách tư pháp đã mang lại những bước tiến dài trong lĩnh vực tố tụng, tạo điều kiện tốt hơn cho luật sư hành nghề.

  1. Mở rộng quyền tranh tụng tại tòa
  • Không hạn chế thời gian tranh tụng: Hiện nay, tại tòa án, Tòa án không hạn chế thời gian tranh tụng của các bên; Tòa án sẽ cân nhắc kỹ lưỡng lý – tình và các quy định của pháp luật để đưa ra phán quyết.
  • Tòa án đưa ra phán quyết dựa trên tranh tụng: Phán quyết của tòa án được đưa ra dựa trên hồ sơ, kết quả thẩm vấn và kết hợp với tranh tụng tại tòa. Các bên có quyền đưa ra chứng cứ, lý lẽ để bảo vệ quan điểm của mình.
  • Công khai hóa bản án: TAND Tối cao đã công bố bản án công khai (trừ một số trường hợp đặc biệt) để tất cả đều có thể tiếp cận, gián tiếp giám sát cơ quan xét xử.
  1. Khẳng định quyền khiếu nại của luật sư

Một sự thay đổi đáng chú ý trong việc bảo vệ quyền hành nghề của luật sư là việc Hội đồng Luật sư toàn quốc đã thống nhất bỏ quy định bắt buộc luật sư phải góp ý xây dựng với người tiến hành tố tụng trước khi thực hiện quyền khiếu nại.

  • Trước đây, Quy tắc 24 (Khoản 2) quy định luật sư cần góp ý kiến xây dựng trước khi thực hiện quyền khiếu nại nếu phát hiện người tiến hành tố tụng có sai sót hoặc gây cản trở.
  • Tuy nhiên, quy định này đã gặp sự phản đối và bị loại bỏ vì quyền khiếu nại của luật sư là quyền luật định, không cần phải có thêm “thủ tục con” trước khi tiến hành. Việc bỏ quy định này được xem là hợp lý vì nếu cán bộ tố tụng cố tình làm khó luật sư thì việc góp ý sẽ không đạt kết quả.
  1. Cam kết tạo môi trường pháp lý tốt hơn

Việc tạo điều kiện cho luật sư thực hiện các quyền hành nghề được coi là thể hiện cam kết của Đảng và Nhà nước trong việc bảo vệ công lý, công bằng xã hội, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng cho người dân.

Luật Luật sư đang được lấy ý kiến để sửa đổi với hy vọng rằng những quy định mới sẽ khắc phục những bất cập để tạo môi trường pháp lý tốt hơn cho luật sư hành nghề.

III. Những hạn chế còn tồn tại

Mặc dù cải cách tư pháp đã có những bước tiến, vẫn còn một số nơi, một số chỗ luật sư còn bị gây khó dễ, bị hạn chế khi hành nghề. Các bất cập còn tồn tại bao gồm:

  • Cơ quan tố tụng chậm cấp đăng ký bào chữa cho luật sư trong tố tụng hình sự.
  • Sau khi đã cấp đăng ký bào chữa, cơ quan/người tiến hành tố tụng lại không thông báo cho luật sư tham gia khi tiến hành hỏi cung hoặc khám nghiệm hiện trường.
  • Hạn chế thời gian tiếp xúc của luật sư với khách hàng.

DongThanhLaw