Từ ngày 1/7/2025, Luật Thuế giá trị gia tăng (GTGT) 2024 (thay thế Luật Thuế GTGT 2008) sẽ chính thức có hiệu lực, mang đến nhiều điều chỉnh quan trọng tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và cả người tiêu dùng. Được Quốc hội thông qua vào ngày 26/11/2024, Luật mới này cùng với Nghị định 181/2025/NĐ-CP và Thông tư 69/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính sẽ định hình lại nhiều khía cạnh của chính sách thuế GTGT tại Việt Nam.
Để giúp các doanh nghiệp thích nghi và tuân thủ hiệu quả, dưới đây là tổng hợp 7 điểm mới nổi bật, cùng với những lưu ý quan trọng khác:
- Điều chỉnh Đối tượng không chịu thuế GTGT: Luật mới đã lược bỏ một số đối tượng không chịu thuế GTGT theo quy định cũ, bao gồm: phân bón, máy móc thiết bị phục vụ sản xuất nông nghiệp, tàu đánh bắt xa bờ, lưu ký chứng khoán, và hoạt động kinh doanh chứng khoán. Thay vào đó, một số mặt hàng này sẽ chuyển sang chịu thuế GTGT 5% hoặc 10%. Ngoài ra, sản phẩm xuất khẩu từ tài nguyên, khoáng sản sau chế biến chỉ được miễn thuế nếu thuộc Danh mục do Chính phủ quy định. Luật cũng bổ sung trường hợp miễn thuế với hàng hóa nhập khẩu dùng để tài trợ, ủng hộ phòng chống thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh. Đối với hộ, cá nhân kinh doanh, mức doanh thu hàng năm thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT đã tăng từ 100 triệu lên 200 triệu đồng.
- Sửa đổi Giá tính thuế đối với hàng nhập khẩu: Từ 1/7/2025, giá tính thuế GTGT đối với hàng nhập khẩu sẽ được tính bằng tổng của: giá tính thuế nhập khẩu + thuế nhập khẩu (kể cả bổ sung nếu có) + thuế tiêu thụ đặc biệt (nếu có) + thuế bảo vệ môi trường (nếu có). Đây là sự thay đổi đáng kể so với cách tính hiện hành vốn chỉ căn cứ vào giá tại cửa khẩu. Luật mới cũng sửa đổi và bổ sung việc xác định giá tính thuế của một số hàng hóa và dịch vụ khác như hoạt động kinh doanh bất động sản, dịch vụ kinh doanh casino, trò chơi điện tử có thưởng.
- Bổ sung Quy định với hàng hóa khuyến mại: Luật mới quy định giá tính thuế GTGT bằng 0 đối với hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại đúng theo pháp luật thương mại – một điểm chưa từng được nêu trong Luật cũ.
- Điều chỉnh Thuế suất GTGT một số hàng hóa, dịch vụ: Sự thay đổi về thuế suất là một trong những điểm tác động lớn nhất:
- Chuyển từ không chịu thuế sang thuế suất 5%: Bao gồm phân bón, tàu khai thác thủy sản, và các sản phẩm nông – lâm – thủy sản chưa qua chế biến.
- Tăng thuế từ 5% lên 10%: Áp dụng cho lâm sản chưa qua chế biến, đường và phụ phẩm (gỉ đường, bã mía), thiết bị phục vụ giảng dạy, nghiên cứu, thí nghiệm, và các hoạt động văn hóa, thể thao, chiếu phim, triển lãm.
- Áp dụng thuế suất 10% cho dịch vụ kỹ thuật số xuyên biên giới: Các nhà cung cấp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam khi cung cấp dịch vụ số cho cá nhân, tổ chức Việt Nam sẽ chịu thuế suất 10% thay vì 5% như trước đây, điều này có thể làm tăng chi phí thuế GTGT cho các nhà cung cấp này.
- Lưu ký chứng khoán: Chuyển từ đối tượng không chịu thuế sang chịu thuế GTGT 10%.
Cần lưu ý thêm về quy định giảm thuế GTGT. Từ ngày 1/7/2025 đến 31/12/2026, Nghị định 174/2025/NĐ-CP quy định giảm thuế GTGT từ 10% xuống 8% cho các hàng hóa, dịch vụ chịu thuế suất 10%, trừ một số ngành như tài chính, ngân hàng, bất động sản, và khai khoáng (trừ khai thác than). Doanh nghiệp cần ghi rõ thuế suất 8% trên hóa đơn và kê khai chính xác để được hưởng ưu đãi này.
Có thể bạn quan tâm:
Tư vấn pháp lý về đầu tư trong nước & nước ngoài
Tư vấn pháp lý liên quan đến hoạt động doanh nghiệp và thương mại
Mua bán và sáp nhập Doanh nghiệp
Tư vấn sở hữu trí tuệ
Tư vấn pháp lý về quyền sử dụng đất & bảo vệ môi trường
Tư vấn pháp lý về lao động & việc làm
Tư vấn, tổ chức các hoạt động giáo dục & đào tạo
Tư vấn thủ tục giải thể, xử lý nợ và phá sản doanh nghiệp
Luật Sư Uy Tín Tại Hà Nội | Tư Vấn Pháp Lý 24/7
Luật Sư Hà Nội Uy Tín | Tư Vấn Pháp Lý Chuyên Nghiệp
Luật Sư Uy Tín Tại Hoàn Kiếm – Hà Nội
Luật Sư Uy Tín Tại Ba Đình – Hà Nội | Tư Vấn Pháp Lý Chuyên Nghiệp
Luật Sư Uy Tín Tại Cầu Giấy – Hà Nội
Luật Sư Tư Vấn Miễn Phí- Cánh Cửa Đầu Tiên Tiếp Cận Công Lý
Chi Phí Thuê Luật Sư Bào Chữa Dân Sự
Luật Sư Dân Sự Uy Tín Tại Hà Nội
Top 18 Công Ty Luật, Văn Phòng Luật Sư Uy Tín Tại Hà Nội
- Bổ sung Đối tượng áp dụng thuế suất 0%: Luật mới mở rộng đối tượng áp dụng thuế suất 0%, bao gồm:
- Vận tải quốc tế.
- Công trình xây dựng, lắp đặt ở nước ngoài hoặc khu phi thuế quan.
- Hàng hóa bán tại cửa hàng miễn thuế hoặc khu cách ly sân bay.
- Dịch vụ cho thuê phương tiện vận tải sử dụng ngoài lãnh thổ; dịch vụ hàng không, hàng hải cung ứng cho vận tải quốc tế.
- Hàng hóa bán từ nội địa vào khu phi thuế quan để phục vụ sản xuất xuất khẩu.
- Nội dung số cung cấp cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài (có chứng minh tiêu dùng ngoài Việt Nam).
Tuy nhiên, thuế suất 0% không áp dụng cho các dịch vụ tài chính, viễn thông, chuyển nhượng vốn, sản phẩm phần mềm, công nghệ hay các loại hàng hóa đặc thù như rượu bia, xăng dầu, dịch vụ lưu ký chứng khoán. Điều này giới hạn chặt chẽ hơn các hoạt động được áp dụng thuế GTGT 0%.
- Thay đổi Điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào: Một trong những thay đổi gây chú ý nhất là từ 1/7/2025, mọi giao dịch mua hàng hóa, dịch vụ đều phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, kể cả giao dịch dưới 20 triệu đồng – khác với quy định hiện hành chỉ áp dụng cho giao dịch từ 20 triệu trở lên. Ngoài ra, các chứng từ như phiếu đóng gói, vận đơn, chứng từ bảo hiểm (nếu có) cũng được bổ sung làm căn cứ khấu trừ thuế đầu vào cho hàng hóa xuất khẩu.
- Bổ sung Trường hợp hoàn thuế: Luật mới bổ sung trường hợp: Doanh nghiệp chỉ sản xuất, cung ứng hàng hóa dịch vụ chịu thuế 5%, nếu sau 12 tháng (hoặc 4 quý) có số thuế GTGT đầu vào chưa khấu trừ hết từ 300 triệu đồng trở lên thì được hoàn thuế. Điều này mang lại lợi ích cho người nộp thuế trong một số trường hợp cụ thể. Đồng thời, luật cũng bổ sung quy định hoàn thuế GTGT cho các dự án đầu tư mở rộng trong giai đoạn đầu tư nếu số thuế GTGT đầu vào của dự án đầu tư chưa được khấu trừ từ 300 triệu đồng trở lên.
Các lưu ý quan trọng khác cho doanh nghiệp:
- Phương pháp kê khai thuế GTGT: Doanh nghiệp mới thành lập có thể lựa chọn phương pháp khấu trừ (cho doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên hoặc tự nguyện đăng ký, tính thuế = VAT đầu ra – VAT đầu vào) hoặc phương pháp trực tiếp (cho doanh thu dưới 1 tỷ đồng hoặc hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, HTX, tính thuế = Tỷ lệ % x Doanh thu).
- Hóa đơn điện tử (HĐĐT): Từ ngày 1/7/2025, tất cả doanh nghiệp phải sử dụng HĐĐT để kê khai thuế GTGT. Doanh nghiệp cần đăng ký với nhà cung cấp dịch vụ HĐĐT được Tổng cục Thuế phê duyệt và kết nối hệ thống HĐĐT với cơ quan thuế.
- Thời điểm xác định thuế GTGT: Đối với hàng hóa là thời điểm chuyển quyền sở hữu hoặc lập hóa đơn; đối với dịch vụ là khi hoàn thành dịch vụ hoặc lập hóa đơn, không phụ thuộc vào đã thu tiền hay chưa.
- Minh bạch và tuân thủ: Việc kê khai và nộp thuế GTGT đúng quy định là yếu tố quan trọng để đảm bảo tuân thủ pháp luật và tránh rủi ro pháp lý. Nếu phát hiện sai sót, doanh nghiệp được phép khai bổ sung trước khi cơ quan thuế công bố quyết định thanh tra hoặc kiểm tra.
Những thách thức và kiến nghị từ cộng đồng doanh nghiệp: Luật Thuế GTGT 2024 đã gây ra một số trở ngại và bất cập cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Cụ thể, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản (Vasep) đã phản ánh việc cùng một loại sản phẩm thủy sản sơ chế có thể bị áp hai mức thuế khác nhau (không chịu thuế hoặc 5%) tùy thuộc vào nguồn cung ứng, gây rối loạn dòng tiền, tăng chi phí và giảm sức cạnh tranh. Đặc biệt, doanh nghiệp phải nộp thuế GTGT 5% nếu nguyên liệu thủy sản mua qua khâu thương mại, nhưng các tổ chức tín dụng lại không giải ngân cho phần thuế này khi cấp vốn lưu động, trực tiếp gây áp lực về vốn và tăng chi phí sản xuất. Vasep kiến nghị Bộ Tài chính đưa sản phẩm thủy sản sơ chế thông thường trở lại diện không phải kê khai, tính và nộp thuế GTGT như trước đây để giảm áp lực tài chính.
Ngoài ra, quy định mới yêu cầu bên bán đã kê khai, nộp thuế thì doanh nghiệp mua mới được hoàn thuế. Tuy nhiên, doanh nghiệp không có công cụ để xác minh nghĩa vụ thuế của nhà cung cấp, dẫn đến nguy cơ bị từ chối hoàn thuế dù đã thanh toán hợp lệ. Vasep kiến nghị cho phép hoàn thuế nếu doanh nghiệp mua có đầy đủ chứng từ và không gian lận, đồng thời hệ thống xác minh nghĩa vụ thuế nên được số hóa và tự động hóa.
Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (Vafie) cũng lo ngại rằng các giao dịch dịch vụ được cung cấp giữa hai doanh nghiệp Việt Nam nhưng hoạt động cung cấp diễn ra ở ngoài Việt Nam, hoặc hàng hóa được mua bán giữa hai doanh nghiệp Việt Nam nhưng có điểm giao, nhận hàng hóa ở ngoài Việt Nam, có thể không còn được hưởng thuế suất 0% như trước tháng 7/2025, mà phải áp dụng mức 5%, 8% hoặc 10%. Vafie cho rằng bản chất thuế GTGT nên dựa trên tính chất của hàng hóa, dịch vụ được cung cấp, không phụ thuộc vào bên mua là bên Việt Nam hay bên nước ngoài.
Trong bối cảnh những thay đổi lớn này, việc chủ động rà soát lại hoạt động kinh doanh, điều chỉnh quy trình kế toán – hóa đơn – chứng từ là vô cùng cần thiết để đảm bảo tuân thủ Luật mới. Các doanh nghiệp mới thành lập được khuyến nghị thiết lập hệ thống kế toán chặt chẽ, sử dụng phần mềm kế toán được phê duyệt, và thường xuyên cập nhật các quy định pháp luật mới để tránh rủi ro pháp lý và hoạt động ổn định trong năm 2025 và những năm tiếp theo.
DONGTHANHLAW
